Een kaart van Urk in 1916 met de 3.600 meter lange zeewering rondom het eiland.
Een kaart van Urk in 1916 met de 3.600 meter lange zeewering rondom het eiland.

Het behoud van Urk

Door Lub Post | 30 september 1659: Den raet heeft burgemeesteren geauthoriseert het ylant Urck en Emmeloord, gelegen in de Zuyderzee, te coopen. Met dit besluit werd de stad Amsterdam een jaar later eigenaar van Urk. Niet zonder eigenbelang, want Urk was uiterst belangrijk voor de navigatie op de gevaarlijke Zuiderzee. De koop betekende de redding van Urk.

Stormen en vloeden teisterden regelmatig het imposante en steil uit zee oprijzende eilandje Urk. Ogenschijnlijk een onaantastbare keileembult, maar in werkelijkheid een dorpje dat doorlopend terrein verloor aan de elementen. Met een gemiddelde landafslag van twee meter per jaar was het centraal in de Zuiderzee liggende eiland gedoemd om ten onder te gaan. Met Urk zou dan een uiterst belangrijk navigatiepunt voor de handelsroutes over de gevaarlijke Zuiderzee verloren gaan. Dat gegeven motiveerde de rijke Hollandse kooplieden om het eiland in 1660 te laten kopen door de Stad Amsterdam. Niet alleen om de veilige koers te bepalen, maar ook om als reddingstation hulp te bieden als schepen in gevaar kwamen. Het hoge eiland moest bewaard en bewoond blijven en voor de voedselvoorziening van de Urkers nam Amsterdam uiteindelijk ook de bescherming van het lage deel van het eiland voor zijn rekening. De strijd om het behoud van Urk was een langdurig, geldverslindend en uitdagend project, maar het slaagde. Zonder de Pilotage en de Stad Amsterdam, en later het Rijk, zou slechts de achternaam Van Urk nog herinneren aan een eilandje dat ooit verzwolgen werd door de Zuiderzee.

 

Klik op de cover om deze uitgave van Urcker Kronieken te lezen. U kunt het nummer ook downloaden via de knop links boven aan de pagina. Om het werk van de Stichting Urker Uitgaven te steunen en te kunnen doorgaan met het publiceren van de Urcker Kronieken, vragen wij u om € 2,- per gedownloade uitgave over te maken op rekeningnummer NL 32 ABNA 0436429853 (t.n.v. Stichting Urker Uitgaven). Als u de stichting een warm hart toedraagt mag u uiteraard ook meer overmaken.

Redactie: Marret Kramer, Janna Willems, Mark Broch, Klaas Post.

Dit initiatief wordt ondersteund door:

Andere Essays