Historische kaart van Menso Alting met een centrale plaats voor Flevo Insula.
Historische kaart van Menso Alting met een centrale plaats voor Flevo Insula.

Van aanzienlijk territorium tot klein eiland

Door Redactie | Gepensioneerd landmeter Anne Post verhaalt in de nieuwe Urcker Kroniek over het territorium Urck, een groot gebied waar landbouw in belangrijke mate bijdroeg aan de voedselvoorziening in de regio. Zo belangrijk, en ook strategisch gelegen, dat de strijd om het bezit van het territorium Urck eeuwenlang voortwoekerde.

Het was Karel de Grote (ca. 747-814) die als koning van de Franken en later keizer van het Roomse Rijk, de Friezen en Saksen hun grond ontnam en de landen van Urck indeelde bij een graafschap. Daarna was het de Duitse keizer Otto II die in 966 en 968 Graaf Wichman IV toestemming gaf om de landen van Urk in leen te geven bij de kloosters van Elten en Keulen. Uiteindelijk kreeg de bisschop van Utrecht rond 1200 de grafelijke rechten van de Landen van Urck. Hij verleende deze aan Hendrik van Kuinre en hij mocht zich graaf van Kuinre, Urck en Emelweerd noemen. Als kapel van het klooster van Stavoren, rond 838 opgericht om de Friezen het evangelie te brengen, moest Urk ook bijdragen aan de exploitatie van dit klooster.

De Kroniek laat met kaarten een reconstructie van hoe van de landen van Urck door stormen en overstromingen uiteindelijk niet meer overbleef dan een klein eiland waar de bevolking was aangewezen op visserij. Er was nog wat grasland, maar landbouw was niet meer mogelijk. De kroniek sluit af met een projectie van een kadasterkaart uit 2015 op de eerste betrouwbare kaart van het eiland Urk die landmeter Cornelis Koel in 1668 in opdracht van Amsterdam maakte. Hij laat zien hoe de Urkers zich veilig op de hoogte en in de beschutting van de bult vestigden in Wijk 4, 5 en 6.

Klik op de cover om deze uitgave van Urcker Kronieken te lezen. U kunt het nummer ook downloaden via de knop links boven aan de pagina. Om het werk van de Stichting Urker Uitgaven te steunen en te kunnen doorgaan met het publiceren van de Urcker Kronieken, vragen wij u om € 2,- per gedownloade uitgave over te maken op rekeningnummer NL 32 ABNA 0436429853 (t.n.v. Stichting Urker Uitgaven). Als u de stichting een warm hart toedraagt mag u uiteraard ook meer overmaken.

Redactie: Marret Kramer, Janna Willems, Mark Broch, Klaas Post.

Dit initiatief wordt ondersteund door:

Andere Essays