Een kaart van het huidige Nederland in de Romeinse tijd.
Een kaart van het huidige Nederland in de Romeinse tijd.

Romeinse muntvondst

Door Klaas Post | Door de geschiedschrijver Plinius weten we dat de Romeinen ooit het Mare Flevum bevoeren. Hebben die Romeinen toen ooit een voet aan wal gezet op het toenmalige eiland Flevum (een eiland dat Schokland en Urk omvatte)? En hebben de relatief hooggelegen ‘Landen van Urck’ misschien ooit zelfs deel uitgemaakt van het Romeinse Rijk? Interessante vragen, vooral omdat het huidige Noord-Holland en Friesland tussen 14 v. Chr. en 47 n. Chr. deel uitmaakten van het Romeinse Rijk.

Vondsten uit de Romeinse tijd zijn echter van het eiland Urk niet bekend. Een ‘Romeins’ vaasje dat in de vorige eeuw uit de grond onder een Urker huis weg kwam bleek uiteindelijk Middeleeuws te zijn. Pas onlangs is bekend geworden dat er in december 1977 een vondst van 11 Romeinse munten in het Urker bos gedaan werd. Deze particuliere vondst werd in januari 1978 gemeld aan de archeologische dienst van Flevoland. Helaas zijn er toen geen foto’s gemaakt en werd de vondst niet gepubliceerd. Het betreft 11 zilveren denarii uit het begin van de jaartelling. Op een na alle dragen ze de beeltenis van keizer Augustus. Denarii (de zilverlingen uit de bijbel) werden alleen door de elite en hoge militairen gebruikt en werden vaak als geschenk aangewend om Germaanse stammen gunstig te stemmen. Omdat dit deel van Urk toen zeker land was, en hier de oorspronkelijke bodem betreft (dus niet van elders aangevoerde grond), kan het geen scheepsvondst zijn en kan een toevallig verlies uitgesloten worden. Een dergelijk aantal vrijwel gave (niet versleten door veelvuldig gebruik) zilveren munten van eenzelfde ouderdom wijst op een schatvondst. Iemand moet deze schatvondst aan de bodem van het toenmalige Urk toevertrouwd hebben. Een teruggekeerde Friese huurling uit het Romeinse leger? Of toch een al dan niet tijdelijk op Urk vertoevende Romein? Misschien, maar dan liggen er de verdronken delen ten westen en noordwesten van het oude eiland vast nog meer bewijzen van Romeinse bewoning!

Bron: Van Heteren 2015. Een Romeinse schatvondst bij Urk? Jaarboek Munt en Penningkunde 102: 1-13.

Een Denarii met de beeltenis van keizer Augustus.

Historische publicaties