De Urker haven in 1940. Foto: Hustinx (NIOD)
De Urker haven in 1940. Foto: Hustinx (NIOD)

Dwangarbeid in Duitsland

Door Redactie | Het is 17 april 1944 eind van de dag. De zon gaat langzaam onder en op de slikhoogte staat het zwart van de mensen die verwachtingsvol turen over de dijk richting Lemmer. In de verte naderen vier stipjes. Zijn het de Canadese bevrijders? Wellicht is er teleurstelling geweest toen bleek dat het vier Urker jongemannen waren die na vele ontberingen en gevaren terugkeerden uit Duitsland.

In de nieuwe uitgave van de Urcker Kronieken vertelt Jacob Hoefnagel het verhaal van zijn vader Gerrit Hoefnagel (1923-1996). Samen met Jan Baarssen, Frans Weerstand en Lub Hakvoort keerden zij als eersten terug van al die Urkers die in november 1944 bij een grote razzia waren opgepakt.

Gerrit werd opgepakt bij de grote razzia op 17 november in de net drooggevallen polder, waar hij werkte als timmerman in kamp Marknesse 2. Meer dan 3.000 soldaten waren bij die razzia betrokken, waarbij duizenden mannen werden afgevoerd naar Duitsland. Een dag later volgde op Urk een grote razzia waarbij ook tachtig Urkers werden opgepakt.

Na een tocht vol ontberingen werden ze ondergebracht in de buurt van het Duitse dorpje Lingen. Ze werden gedwongen om elke dag diepe tankwallen te graven om de opmars van de geallieerden te belemmeren. Zwaar werk dat met gevaar voor eigen leven moest worden uitgevoerd, want met bommen en mitrailleurvuur werden ze bestookt door de geallieerden. Vaak zagen deze Urkers de dood in de ogen. Uitgeput en onder de vlooien en luizen arriveerden ze vijf maanden na hun arrestatie vanuit Lemmer weer als schooiers terug op Urk. De wachtende Urkers op de dijk moesten toen nog drie dagen geduld hebben voordat de Canadezen uiteindelijk ook via de dijk arriveerden.

Lang bleef het verhaal van die vier Urkers onverteld, omdat ze er niet over wilden praten.

Op 20 april arriveerden de Canadese bevrijders op Urk.

Klik op de cover om deze uitgave van Urcker Kronieken te lezen. U kunt het nummer ook downloaden via de knop links boven aan de pagina. Om het werk van de Stichting Urker Uitgaven te steunen en te kunnen doorgaan met het publiceren van de Urcker Kronieken, vragen wij u om € 2,- per gedownloade uitgave over te maken op rekeningnummer NL 32 ABNA 0436429853 (t.n.v. Stichting Urker Uitgaven). Als u de stichting een warm hart toedraagt mag u uiteraard ook meer overmaken.

Redactie: Marret Kramer, Janna Willems, Mark Broch, Klaas Post.

Dit initiatief wordt ondersteund door:

Andere Essays