De synode van Kampen omschreef de eilanden Urk en Schokland in 1619 als een katholieke ‘vrijstaat’, die gelovigen uit de wijde omtrek aantrok. De aanwezigheid van ‘eenighe papen’ vormde destijds een aanzienlijk hoofdpijndossier.
Tijdens graafwerkzaamheden op Urk kwam een opmerkelijke archeologische vondst aan het licht: een fragment van een zeldzaam en kostbaar 17e-eeuws zegelstempel. Dergelijke luxueuze objecten waren destijds exclusief voorbehouden aan de adel en hoogwaardigheidsbekleders. Hoe belandt een statussymbool met koninklijke allure in de bodem van een toenmalig straatarm eiland? In dit artikel analyseren we de mogelijke herkomst van dit unieke artefact en verkennen we de historische verbanden tussen Urk, reizende handelslieden en invloedrijke Amsterdamse regenten.
Evert van Oerck, een Urker koggeschipper uit de vijftiende eeuw, leverde Bentheimer zandsteen voor de restauratie van de Dom in Utrecht. Historische notities tonen zijn rol als schipper en handelsman, die de lading over de Zuiderzee vervoerde en financieel afhandelde. Een belangrijke vondst die de scheepvaartgeschiedenis van Urk illustreert.
Tijdens graafwerkzaamheden voor een verbouwing van Wijk 6 nr. 36 werd onlangs een oude tegelscherf gevonden (zie afb. 1). Uit nader onderzoek bleek het een fragment van een zeldzame “Harlinger Scheepstegel” uit ca. 1660 te betreffen. Dit is een vroeg…
Eeuwenlang kende Urk nauwelijks medische zorg. Bijgeloof en alternatieve genezers speelden er een grote rol. Dit artikel beschrijft de Friese duvelbanner Lolke Murks Brouwer en zijn banden met het eiland Urk.
De ossenhandel was een minder bekende, maar uiterst lucratieve bron van rijkdom in de Nederlandse Gouden Eeuw. Jaarlijks werden tienduizenden runderen vanuit Denemarken over land en zee naar de Republiek vervoerd. Dit artikel belicht de cruciale rol van schippers uit de Zuiderzee, zoals de Urker Teunis Jans, in dit winstgevende transport. Ontdek hoe deze handel bijdroeg aan de weelde van Amsterdam, resulterend in de bouw van de Gouden Bocht, en hoe zelfs de latere ambachtsheer van Urk hiervan profiteerde.
Tijdens renovaties in Wijk 6 op Urk is een zeldzame Temple Improved Toggle Iron Harpoon uit de 19e eeuw gevonden onder de haard van een oud vissershuisje. Dit Amerikaanse jachtinstrument, ontwikkeld door Lewis Temple in 1848, werd waarschijnlijk gebruikt bij de zeehonden- en bruinvisjacht rond Urk. De vondst verbindt Urk met internationale maritieme geschiedenis en lokale jachttradities. De harpoen is te zien in expositie Hagedoorn in Urk.
In 70 na Chr. onderhandelden Cerealis en Julius Civilis op een strategische brug bij de rivier Nabalia. Historici en taalkundigen plaatsen deze locatie mogelijk bij de rivier de Nagel of de plek Nagele. Romeinse munten in het Urker bos ondersteunen de hypothese dat Urk een belangrijke rol speelde in deze periode.
Bijna zestig jaar lag de gedenksteen van Stift Elten vergeten op de zolder van het voormalig gemeentehuis van Urk. In 1968 schonk de Duitse gemeente Elten dit bijzondere symbool van 1000 jaar verbonden geschiedenis aan Urk, maar pas in 2025 kreeg de steen een zichtbare plek. Het verhaal achter de gedenksteen voert terug naar het jaar 968, toen Keizer Otto I Urk schonk aan de abdij van Elten.
In bodem van ons oude dorp liggen talloze knopen verborgen. Dat is logisch want vrijwel ieder kledingstuk was in de voorgaande rits-loze eeuwen voorzien van knopen die nu eenmaal makkelijk los raken, verloren worden, of uit in de lijn hangende was vallen.
In 1965 werd door de gemeenteraad van Urk het ontwerp van de Urkervlag vastgelegd.
Maart 2025 werd op Urk een bloempotje gevonden met daarin maarliefs 110 zilveren guldens en rijksdaalders, alle van voor de Tweede Wereldoorlog. Hoe kwam dat potje nou onder de vloer terecht?