Tijdens graafwerkzaamheden voor een verbouwing van Wijk 6 nr. 36 werd onlangs een oude tegelscherf gevonden (zie afb. 1). Uit nader onderzoek bleek het een fragment van een zeldzame “Harlinger Scheepstegel” uit ca. 1660 te betreffen. Dit is een vroeg…
Eeuwenlang kende Urk nauwelijks medische zorg. Bijgeloof en alternatieve genezers speelden er een grote rol. Dit artikel beschrijft de Friese duvelbanner Lolke Murks Brouwer en zijn banden met het eiland Urk.
De ossenhandel was een minder bekende, maar uiterst lucratieve bron van rijkdom in de Nederlandse Gouden Eeuw. Jaarlijks werden tienduizenden runderen vanuit Denemarken over land en zee naar de Republiek vervoerd. Dit artikel belicht de cruciale rol van schippers uit de Zuiderzee, zoals de Urker Teunis Jans, in dit winstgevende transport. Ontdek hoe deze handel bijdroeg aan de weelde van Amsterdam, resulterend in de bouw van de Gouden Bocht, en hoe zelfs de latere ambachtsheer van Urk hiervan profiteerde.
Tijdens renovaties in Wijk 6 op Urk is een zeldzame Temple Improved Toggle Iron Harpoon uit de 19e eeuw gevonden onder de haard van een oud vissershuisje. Dit Amerikaanse jachtinstrument, ontwikkeld door Lewis Temple in 1848, werd waarschijnlijk gebruikt bij de zeehonden- en bruinvisjacht rond Urk. De vondst verbindt Urk met internationale maritieme geschiedenis en lokale jachttradities. De harpoen is te zien in expositie Hagedoorn in Urk.
In 70 na Chr. onderhandelden Cerealis en Julius Civilis op een strategische brug bij de rivier Nabalia. Historici en taalkundigen plaatsen deze locatie mogelijk bij de rivier de Nagel of de plek Nagele. Romeinse munten in het Urker bos ondersteunen de hypothese dat Urk een belangrijke rol speelde in deze periode.
Bijna zestig jaar lag de gedenksteen van Stift Elten vergeten op de zolder van het voormalig gemeentehuis van Urk. In 1968 schonk de Duitse gemeente Elten dit bijzondere symbool van 1000 jaar verbonden geschiedenis aan Urk, maar pas in 2025 kreeg de steen een zichtbare plek. Het verhaal achter de gedenksteen voert terug naar het jaar 968, toen Keizer Otto I Urk schonk aan de abdij van Elten.
In bodem van ons oude dorp liggen talloze knopen verborgen. Dat is logisch want vrijwel ieder kledingstuk was in de voorgaande rits-loze eeuwen voorzien van knopen die nu eenmaal makkelijk los raken, verloren worden, of uit in de lijn hangende was vallen.
In 1965 werd door de gemeenteraad van Urk het ontwerp van de Urkervlag vastgelegd.
Maart 2025 werd op Urk een bloempotje gevonden met daarin maarliefs 110 zilveren guldens en rijksdaalders, alle van voor de Tweede Wereldoorlog. Hoe kwam dat potje nou onder de vloer terecht?
Urkers, quotering, wetten en boetes! Eind 20e en begin 21e eeuw schering en inslag. Niets is echter nieuw onder de zon. Want al in de 16e eeuw stond de visstand in de Zuiderzee onder druk. En minder vis veroorzaakte ook toen al onrust, quotering en rechtszaken!
De karpoets is het trotse hoofddeksel van menig Urkers, het had echter niet veel gescheeld of het imago van de karpoets was minder positief geweest.
Op Urk werd vroeger accijns geheven op bier, behalve op kermisbier. Kermis, bier en Urk dat vraagt om nader onderzoek.